Tüketicinin, kredi veren karşısındaki zafiyetini dikkate alan kanun koyucu, tüketici kredisi sözleşmelerine ilişkin hükümleri diğer kredi sözleşmelerine kıyasla daha şekilci ve tüketiciyi himaye eder bir biçimde kaleme almıştır. Bunun sonucu olarak, tüketicinin muacceliyet şartlarına karşı korunması amacıyla özellikle düzenleme altına alınan “tüketici kredilerinde temerrüt” konusu üzerinde durulacaktır.
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) kapsamında düzenlenen tüketici kredisi sözleşmeleri, kredi verenin tüketiciye faiz veya benzeri bir menfaat karşılığında ödemenin ertelenmesi, ödünç veya benzeri finansman şekilleri aracılığıyla kredi verdiği veya kredi vermeyi taahhüt ettiği sözleşme olarak tanımlanmaktadır.
Kredi kartı sözleşmeleri ise, faiz veya benzeri bir menfaat karşılığında, ödemenin üç aydan daha uzun süre ertelenmesi veya benzer şekilde taksitle ödeme imkânı sağlanması hâlinde tüketici kredisi sözleşmesi olarak değerlendirilir. Buna göre, ödemenin üç aydan daha uzun süre ertelenmediği veya benzer şekilde taksitle ödeme imkanı sağlanmadığı durumlarda, kredi kartı sözleşmeleri tüketici kredisi sözleşmesi kapsamında değerlendirilemeyecektir.
Tüketici kredisi sözleşmelerinde temerrüt hususunun düzenlendiği TKHK m.28’e göre, “Belirli süreli kredi sözleşmelerinde tüketicinin taksitleri ödemede temerrüde düşmesi durumunda, kredi veren, borcun tamamının ifasını talep etme hakkını saklı tutmuşsa, bu hak ancak kredi verenin bütün edimlerini ifa etmiş olması, tüketicinin de birbirini izleyen en az iki taksidi ödemede temerrüde düşmesi hâlinde kullanılabilir. Kredi verenin bu hakkı kullanabilmesi için tüketiciye en az otuz gün süre vererek muacceliyet uyarısında bulunması zorunludur.”
Kredi veren, ödenmeyen takside ilişkin temerrüt faizi tahsil ederek kendisini yeterince koruyabilir. Kural olarak, tüketicinin kalan bütün borcunu hemen muaccel kılmakta kredi verenin haklı bir menfaati yoktur. Ancak, tüketicinin geç ödemeyi bir alışkanlık haline getirmesi ve bu açıdan kredi verenin gelecekte doğacak alacağını tahsil edemeyeceği ihtimalinin ortaya çıkması durumunda muacceliyet kayıtları haklı bir gerekçeye dayanır.
Anılan maddeye göre, aşağıda belirtilen tüm şartların bir arada gerçekleşmesi halinde muacceliyet kayıtlarına itibar edileceği, doğmamış taksitlerin muacceliyet kazanacağı ve kredi verenin borcun tamamını geri çağırabileceği kabul edilmektedir.
- Sözleşmenin belirli süreli olması,
- Kredi verenin, borcun tamamının ifasını isteme hakkını saklı tutmuş olması,
- Kredi verenin, bütün edimlerini ifa etmiş olması,
- Tüketicinin, peş peşe gelen en az iki taksidi ödemede temerrüde düşmesi,
- Kredi verenin, tüketiciye en az otuz gün süre vererek muacceliyet ihtarında bulunması zorunludur.
Bu konuda Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 03/02/2025 tarihinde verdiği 2025/92 Esas ve 2025/594 Karar sayılı kararı şu şekildedir: “Davacı banka tarafından davalıya 6502 sayılı Kanun’un 28. maddesine uygun bir muacceliyet ihtarı yapılmadığından, davalının kanunun aradığı anlamda temerrütünden bahsedilemeyeceği, henüz vadesi gelmeyen taksitlerin muaccel hale geldiğinin kabul edilemeyeceği ancak icra takip tarihi itibarıyla vadesi gelmiş taksitler yönünden muacceliyetin söz konusu olacağı…”
Görüldüğü üzere, yaşanan uyuşmazlıklar çoğunlukla tüketiciye tebliğ edilen ihtarın kanunun aradığı şartları taşımamasından kaynaklanmaktadır. İhtarnamenin kanuna uygun bir şekilde düzenlendiğinin kabul edilebilmesi için ihtar tarihi itibariyle vadesi geçmiş borç ve faizlerin açık bir şekilde gösterilmesi ve en az otuz gün süre verilmesi zorunludur. Aksi halde, muacceliyet ihtarının koşullara uygun bir ihtar niteliği taşımadığından henüz doğmamış taksitlerin muaccel hale gelmeyeceği belirtilerek açılan davanın reddine karar verilmektedir.
Unutulmamalıdır ki, haklarınızın tam anlamıyla korunabilmesi için doğru hukuki desteği almak büyük bir önem taşımaktadır. Bu bağlamda, uzmanlık gerektiren süreçlerde, deneyimli bir avukattan alacağınız profesyonel yardım, hak kayıplarının önüne geçmenizi sağlayacaktır.